Öz Savunma Atölyesi / Çiğdem Çidamlı
Çiğdem Çidamlı Moderatörlüğünde kadınların neden eril şiddetin öznesi olduğunu tartıştık. Bu şiddetten korunmak için kadınların mental ve fiziksel olarak güçlenmesine ilişkin yöntemleri konuştuk.



FEMİNİST ÖZSAVUNMA ATÖLYESİ
Feminist Öz Savunma Nedir?
Feminist öz savunma, en özet biçimiyle, hayatlarımızı kuşatan erkek şiddetinin kaynaklarını,
katmanlarını, biçimlerini, yöntemlerini ve stratejilerini feminist yöntemlerle analiz edip tanımamızı ve
buna karşı mücadele stratejileri geliştirmemizi sağlayan araçlar, yaklaşımlar ve tepkiler bütünü olarak
tanımlanabilir. Erkek şiddetinin kaynağı kadınların hayatını, bedenini, zihnini ve emeğini denetim
altında tutmaya çalışan patriyarkal sistemdir. Erkek şiddeti, patriyarkanın yarattığı eşitsizliklerden
kaynaklanan çok boyutlu yapısal bir sorundur. Feminist öz savunma stratejisi ise bize şiddetin gündelik
hayat içinde normalleştirilmiş biçimlerinin adını koyma, sembolik veya fiziksel olmayan şiddeti
anlama, deneyimlerimizin kişisel olmadığını kavrama, bedenimizi ve zihnimizi geri kazanma ve
birbirimizin deneyimlerinden öğrenip birbirimizi savunabileceğimiz güvenli alanlar yaratma imkânı
verir.
• Feminist Öz Savunma Atölyeleri sistemli erkek şiddetiyle zihinsel, psikolojik ve fiziksel
mücadele konusundaki bilgi, becerileri ve deneyimlerimizi kadından kadına aktardığımız
atölyelerdir. Feminist Öz savunma Atölyesi toplam 10 saatlik 5 oturumdan oluşur. Atölyenin
tamamını uygun dinlenme aralarıyla 2 gün içinde tamamlamak mümkündür. Katılımcı
sayısının en çok 20 ile sınırlanmasını tavsiye ediyoruz.
• Oturumların her birinde, Feminist Öz Savunmanın kilit kavramlarından biri olan Öznelik
kavramını genel bir yol gösterici olarak ele alarak Öz bilinç, Özsaygı, Özbakım, Özerklik ve
Örgütlenme kavramlarına odaklanan zihinsel ve bedensel çalışmalar yapacağız. Bu çalışmaları
yaparken bir yandan da erkek şiddetinin toplumsal cinsiyet kalıpları ve cinsiyetçi iş bölümüyle
ilişkisini, şiddetin sembolik, yapısal ve dolaysız biçimlerini, dinamiklerini, yoğunluklarını ve
deneyimlerimizi ele alacağız.
• Atölye planı: 1.oturum: feminist özbilinç ve bedene giriş, 2.oturum: patriyarkal tahakküme
karşı özsaygı ve beden-ses çalışmaları, 3. Oturum: özbakım ve özerklik, beden-ses çalışmaları,
4.oturum: örgütlenme ve öznelik, beden-ses çalışmaları ve 5. Oturum: sadece fiziksel öz
savunma egzersizlerine odaklanacak.
• Feminist öz savunma atölyesinde hem erkek şiddetinin hedefi hem de erkek şiddetine karşı
mücadelenin öznesi olan “bedenimizi” ve bedensel öz savunma becerilerimizi, fiziksel
tekniklerden ibaret saymayan bir yaklaşım izleyeceğiz. Çünkü ne bedenlerimiz sadece fiziksel
yapılardan ibarettir, ne de bedenimizi salt fiziksel egzersizlerle geri alıp, şiddete karşı
mücadelenin aktif öznesi haline getirebiliriz.
• Bedenlerimiz zihin, duygular, düşünce biçimleri, deneyimler, alışkanlıklar, ses, bakışlar, beden
dili, ifade ve duruş biçimleri dahil bizleri “kadınlar ve erkekler” olarak kuran cinsiyetçi
eşitsizliklerin ve iktidar biçimlerinin kesişim noktasında konumlanır; eşitsizliklerin ve iktidar
biçimlerinin işaretleriyle biçimlenir. Öte yandan bedenlerimizi, kendi öz-benliğimizi
deneyimlediğimiz alan, bilincimizin cisimleşmiş gövdesi, özgürleşme eylemlerimizin aktif
öznesi, dolayısıyla cinsiyetçi şiddete karşı en önemli savunma aracımız haline getirebilir; bu
anlamda geri alabiliriz. Atölye oturumları boyunca geliştireceğimiz bu bütünsel becerileri 5.
Oturumda gündelik hayatta şiddete karşı yararlanabileceğimiz fiziksel becerilere
yoğunlaşarak tamamlayacağız.
• Feminist öz savunma stratejisi, öncelikle bir “önleyici” savunma stratejisidir; şiddetin ön
süreçlerini anlamamıza, şiddet döngülerini ve dinamiklerini tanıyarak, şiddetin ilk
işaretlerinde durdurmaya yönelmemize imkân verir. Hangi bedensel, kişisel özelliklere,
deneyimlere sahip olursak olalım, aslında hepimizin şiddete karşı mücadele etmemizi
sağlayacak farklı “kasları” var: Önemli olan mevcut kaslarımızı kullanarak güçlendirmek; belki
hiç var olduğunu bilmediklerimizi keşfetmek, bireysel ve kolektif önleyici savunma
yeteneklerimizi açığa çıkarmak.